
ผ่าตัดส่องกล้อง HPB MIS แผลเล็ก 5 มม.
สัญญาณเตือนเงียบในช่องท้อง เมื่อรอยโรค “ตับ–ตับอ่อน–ทางเดินน้ำดี”
ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และทางออกด้วยการผ่าตัดส่องกล้อง HPB MIS แผลเล็ก 5 มม.
อวัยวะภายในช่องท้องส่วนบนอย่าง ตับ (Liver), ตับอ่อน (Pancreas) และระบบทางเดินน้ำดี (Biliary System) หรือที่ทางการแพทย์เรียกรวมว่ากลุ่มโรค HPB มักทำงานอย่างเงียบสงบจนกระทั่งเกิดความผิดปกติรุนแรง ความล่าช้าในการสังเกตอาการอาจทำให้รอยโรคธรรมดาเปลี่ยนผ่านสู่ภาวะซับซ้อนได้อย่างรวดเร็ว ในอดีต การรักษาโรคในบริเวณนี้จำเป็นต้องอาศัยการผ่าตัดเปิดหน้าท้องเป็นแนวยาว 20–30 เซนติเมตร สร้างความเจ็บปวดหลังผ่าตัดและต้องใช้เวลาพักฟื้นในโรงพยาบาลยาวนาน ทว่าในปัจจุบัน วิวัฒนาการทางการแพทย์ได้ก้าวเข้าสู่การรักษาแบบ ผ่าตัดส่องกล้อง HPB MIS (Hepato-Pancreato-Biliary Minimally Invasive Surgery) ร่วมกับระบบแสดงผลภาพความคมชัดระดับ 4K ซึ่งช่วยเปลี่ยนกระบวนการรักษาโรคยากซับซ้อนให้รบกวนร่างกายน้อยลง แผลผ่าตัดขนาดเล็กเพียง 5–10 มิลลิเมตร และช่วยให้ผู้ป่วยใช้ระยะเวลาพักฟื้นสั้นลงอย่างเห็นได้ชัด
ทำไมโรคตับและตับอ่อนถึงตรวจพบช้า และอันตรายกว่าที่คิด?
ตับและตับอ่อนเป็นอวัยวะที่มีพื้นที่รองรับความเสียหายค่อนข้างสูง เนื้อเยื่อตับไม่มีปลายประสาทรับความเจ็บปวดโดยตรง ส่งผลให้ในระยะแรกของเนื้องอก ซีสต์ หรือนิ่วในท่อน้ำดี มักไม่แสดงอาการเตือนชัดเจน จนกระทั่งก้อนเนื้อขยายใหญ่ขึ้นไปเบียดท่อน้ำดีหรือลุกลามเข้าสู่โครงสร้างข้างเคียง
3 กลุ่มอาการเตือนสำคัญที่ไม่ควรละเลย
ภาวะตัวเหลือง ตาเหลือง: ร่วมกับปัสสาวะสีเข้มจัดและอุจจาระสีซีด บ่งชี้ว่าท่อน้ำดีอาจกำลังถูกอุดกั้นจากนิ่วหรือก้อนเนื้อ
อาการปวดแน่นใต้ชายโครงขวาหรือลิ้นปี่ทะลุไปหลัง: อาการปวดลึกๆ เรื้อรังที่มักถูกเข้าใจผิดว่าเป็นโรคกระเพาะอาหาร แต่อาจเป็นสัญญาณเตือนของรอยโรคบริเวณตับอ่อนหรือถุงน้ำดี
เบื่ออาหาร น้ำหนักลดผิดปกติอย่างรวดเร็วโดยไม่มีสาเหตุ: การทำงานของเอนไซม์ย่อยอาหารจากตับอ่อนลดลง และร่างกายเข้าสู่ภาวะเผาผลาญผิดปกติจากรอยโรค

ก้าวข้ามความกลัว “ผ่าตัดใหญ่เปิดหน้าท้อง”
รู้จักนวัตกรรม HPB MIS คมชัดระดับ 4K
การผ่าตัดบริเวณระบบตับและทางเดินน้ำดีถือเป็นหนึ่งในหัตถการที่มีความละเอียดสูงที่สุดในทางศัลยกรรม เนื่องจากเป็นศูนย์รวมของเส้นเลือดแดงใหญ่ เส้นเลือดดำพอร์ทัล และโครงสร้างท่อน้ำดีที่มีขนาดเล็กระดับมิลลิเมตร
แผลผ่าตัดขนาดเล็ก 5–10 มม. ต่างจากการผ่าตัดแบบเดิมอย่างไร?
ในการผ่าตัดเปิดหน้าท้องแบบดั้งเดิม (Open Laparotomy) ศัลยแพทย์จำเป็นต้องเปิดแผลกว้างบริเวณใต้ชายโครง ทำให้กล้ามเนื้อหน้าท้องถูกตัดขาด ส่งผลให้ผู้ป่วยเจ็บแผลอย่างรุนแรง ไอหรือหายใจลึกได้ลำบาก และเสี่ยงต่อภาวะปอดแฟบหรือติดเชื้อหลังผ่าตัด
ในทางตรงกันข้าม การผ่าตัดแบบ HPB MIS ศัลยแพทย์จะเจาะรูขนาดเล็กเพียง 5–10 มิลลิเมตร จำนวน 3–5 รู เพื่อสอดกล้องและเครื่องมือผ่าตัดชนิดพิเศษเข้าไปปฏิบัติการ กล้ามเนื้อหน้าท้องจึงได้รับความบอบช้ำน้อยมาก ช่วยลดการเสียเลือดในระหว่างผ่าตัด ลดอัตราการติดเชื้อที่แผล และช่วยให้ผู้ป่วยสามารถลุกเดิน ขยับตัว และเริ่มรับประทานอาหารได้เร็วขึ้น ส่งผลให้ใช้ระยะเวลาพักฟื้นในโรงพยาบาลน้อยลง
เปรียบเทียบขนาดแผลผ่าตัดช่องท้อง
ผ่าตัดแบบเปิดดั้งเดิม: |----------------------------| (ยาว 20 - 30 ซม.)
ผ่าตัดส่องกล้อง HPB MIS: ( • ) ( • ) ( • ) (แผลเล็กเพียง 5 - 10 มม.)
ประสิทธิภาพความคมชัดระดับ 4K Ultra-HD กับการปกป้องโครงสร้างสำคัญ
การมองเห็นคือหัวใจสำคัญของการผ่าตัด HPB เทคโนโลยีกล้องส่องขยายภาพความละเอียดสูงระดับ 4K Ultra-HD มีบทบาทสำคัญดังนี้
ความแม่นยำเชิงกายวิภาค: แสดงรายละเอียดโครงสร้างเนื้อเยื่อ ขอบเขตของก้อนเนื้อ และเส้นประสาทขนาดเล็กได้อย่างชัดเจน
การจำแนกเส้นเลือดและท่อน้ำดี: กำลังขยายระดับสูงช่วยให้ศัลยแพทย์แยกแยะรอยต่อระหว่างท่อน้ำดีขนาดเล็กและหลอดเลือดสำคัญได้แม่นยำ ลดโอกาสการบาดเจ็บต่ออวัยวะข้างเคียงโดยไม่จำเป็น
การควบคุมการหยุดเลือดที่ตรงจุด: สามารถระบุตำแหน่งของจุดเลือดออกขนาดเล็กและจี้หยุดเลือดได้อย่างรวดเร็ว
ข้อเท็จจริงและข้อจำกัดทางการแพทย์: ผู้ป่วยกลุ่มใดเหมาะกับการผ่าตัดส่องกล้อง HPB?
แม้เทคโนโลยี HPB MIS จะมีประโยชน์ต่อการฟื้นตัว แต่ไม่ได้หมายความว่าจะสามารถทำได้ในผู้ป่วยทุกราย การเลือกวิธีผ่าตัดจำเป็นต้องขึ้นอยู่กับดุลยพินิจและการประเมินทางคลินิกอย่างละเอียด
รอยโรคที่มักพิจารณาทำ HPB MIS ได้ | ข้อจำกัดที่อาจต้องใช้การผ่าตัดแบบเปิด |
• เนื้องอกตับชนิดไม่ร้ายแรง หรือมะเร็งตับระยะเริ่มต้นที่ตำแหน่งเหมาะสม • นิ่วในท่อน้ำดีและถุงน้ำดีอักเสบ • ถุงน้ำหรือเนื้องอกส่วนหางตับอ่อน (Distal Pancreatectomy) • รอยโรคที่ยังไม่ลุกลามเข้าเส้นเลือดใหญ่ | • ก้อนเนื้อขนาดใหญ่มากหรือลุกลามโอบล้อมหลอดเลือดหลักในช่องท้อง • ผู้ป่วยที่มีพังผืดในช่องท้องหนาแน่นจากการผ่าตัดใหญ่หลายครั้งในอดีต • ผู้ที่มีภาวะหัวใจหรือปอดรุนแรงจนไม่สามารถทนแรงดันก๊าซในช่องท้องได้ |
FAQ : คำถามที่พบบ่อยผ่าตัดส่องกล้อง HPB MIS แผลเล็ก 5 มม. ฟื้นตัวระยะสั้น
Q: การผ่าตัดส่องกล้องตับและตับอ่อน (HPB MIS)
มีความเสี่ยงมากกว่าการผ่าตัดเปิดหน้าท้องหรือไม่?
A: การผ่าตัดส่องกล้องโดยศัลยแพทย์ที่มีประสบการณ์เฉพาะทาง มีอัตราความปลอดภัยและผลลัพธ์การรักษารอยโรคเทียบเท่ากับการผ่าตัดเปิด แต่มีข้อได้เปรียบด้านการเสียเลือดที่น้อยกว่าและระยะพักฟื้นที่สั้นกว่า อย่างไรก็ตาม หากระหว่างการผ่าตัดพบความผิดปกติของกายวิภาคหรือพังผืดที่ซับซ้อน ศัลยแพทย์อาจพิจารณาเปลี่ยนเป็นวิธีผ่าตัดเปิดเพื่อความปลอดภัยของผู้ป่วยเป็นสำคัญ
Q: หลังการผ่าตัดส่องกล้อง HPB MIS ต้องพักฟื้นในโรงพยาบาลกี่วัน?
A: โดยเฉลี่ยผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดส่องกล้องจะใช้ระยะเวลานอนโรงพยาบาลประมาณ 1–2 วัน (ขึ้นอยู่กับชนิดของหัตถการและสภาพร่างกายของผู้ป่วยแต่ละบุคคล) ซึ่งสั้นกว่าการผ่าตัดเปิดหน้าท้องที่อาจต้องพักฟื้น 5–7 วัน
Q: ตรวจพบก้อนที่ตับหรือตับอ่อน แต่ไม่มีอาการเจ็บปวด จำเป็นต้องรีบพบแพทย์หรือไม่?
A: จำเป็นอย่างยิ่ง เนื่องจากการไม่มีอาการไม่ได้หมายความว่ารอยโรคนั้นไม่ลุกลาม การตรวจคัดกรองเพิ่มเติมด้วยเอกซเรย์คอมพิวเตอร์ (CT scan) หรือคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า (MRI) จะช่วยระบุลักษณะของก้อนเนื้อได้ชัดเจน เพื่อวางแผนการรักษาได้ทันท่วงทีตั้งแต่ระยะที่ยังสามารถผ่าตัดส่องกล้องได้
สุขภาพของตับ ตับอ่อน และทางเดินน้ำดีต้องการการตรวจวินิจฉัยที่แม่นยำตั้งแต่ระยะเริ่มต้น การปล่อยให้มีอาการลุกลามอาจทำให้โอกาสในการรักษาด้วยวิธีแผลผ่าตัดขนาดเล็กลดลง
ที่ ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ ส่งมอบบริการการรักษาโดยอาจารย์แพทย์ ด้วยบริการระดับพรีเมียมที่เข้าถึงได้ มุ่งเน้นการตรวจวินิจฉัยและวางแผนดูแลสุขภาพเชิงลึก เพื่อความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตที่มั่นคงในระยะยาว ควบคู่กับการใช้เทคโนโลยีห้องผ่าตัดส่องกล้องระบบ 4K ที่ได้มาตรฐาน เพื่อให้ผู้ป่วยได้รับการดูแลอย่างเหมาะสมในทุกขั้นตอน
หากท่านมีผลการตรวจคัดกรอง อัลตราซาวด์ หรือมีอาการน่าสงสัย สามารถนำผลตรวจเดิมเข้ามาขอรับคำปรึกษาและวางแผนการรักษากับอาจารย์แพทย์เฉพาะทางได้ที่ ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์





