ข้ามไปที่เนื้อหา
ต่อมลูกหมากโตกับมะเร็งต่อมลูกหมาก

ต่อมลูกหมากโตกับมะเร็งต่อมลูกหมาก

ต่อมลูกหมากโตกับมะเร็งต่อมลูกหมาก อาการแยกกันอย่างไร? รู้ทันสัญญาณเตือนก่อนโรคลุกลาม

เมื่อก้าวสู่วัย 50 ปี ปัญหาเรื่องการขับถ่ายปัสสาวะมักเริ่มกลายเป็นอุปสรรคต่อชีวิตประจำวันของผู้ชายหลายคน ไม่ว่าจะเป็นการตื่นมาปัสสาวะกลางดึกบ่อยครั้ง ปัสสาวะสะดุด ไหลไม่พุ่ง หรือรู้สึกขับถ่ายไม่สุด ข้อสงสัยสำคัญที่พบบ่อยที่สุดคือ ต่อมลูกหมากโตกับมะเร็งต่อมลูกหมาก อาการแยกกันอย่างไร และอาการที่กำลังเผชิญอยู่นี้เป็นเพียงความเสื่อมตามวัย หรือมีเนื้อร้ายซ่อนอยู่โดยไม่รู้ตัว

ความจริงที่น่าตกใจคือ ทั้งสองโรคนี้เกิดขึ้นที่อวัยวะเดียวกันและอาจก่อให้เกิดอาการทางเดินปัสสาวะส่วนล่างที่คล้ายคลึงกันอย่างมาก ทว่าพยาธิสภาพ แนวทางการรักษา และความรุนแรงของโรคนั้นแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง การสังเกตและตรวจวินิจฉัยตั้งแต่เนิ่นๆ จึงเป็นหัวใจสำคัญในการปกป้องสุขภาพระยะยาวของคุณ

ต่อมลูกหมากโต ปะทะ มะเร็งต่อมลูกหมาก 

โรคต่อมลูกหมากโต เป็นการเพิ่มจำนวนของเซลล์ต่อมลูกหมากที่ไม่ใช่เนื้อร้าย ขณะที่มะเร็งต่อมลูกหมาก คือการเจริญเติบโตที่ผิดปกติของเซลล์กลายเป็นเนื้องอกร้ายที่สามารถแพร่กระจายไปยังอวัยวะอื่น เช่น กระดูก หรือลุกลามไปยังอวัยวะข้างเคียงได้

ตารางเปรียบเทียบจุดเกิดโรค อาการ และความเสี่ยง

ปัจจัยเปรียบเทียบ

โรคต่อมลูกหมากโต (BPH)

โรคมะเร็งต่อมลูกหมาก (Prostate Cancer)

ลักษณะของโรค

เซลล์เพิ่มจำนวนผิดปกติชนิดไม่ใช่มะเร็ง

เซลล์กลายพันธุ์เป็นเนื้องอกร้าย 

ตำแหน่งที่มักเกิดขึ้น

โซนรอบท่อปัสสาวะ 

โซนรอบนอกของต่อม

การปรากฏของอาการ

แสดงอาการเร็วเพราะเบียดท่อปัสสาวะโดยตรง

ระยะแรกมัก ไม่มีอาการเตือนใดๆ

ความผิดปกติของปัสสาวะ

ปัสสาวะอ่อน ลำเล็ก สะดุด กลั้นไม่อยู่

มีอาการเมื่อก้อนมะเร็งโตมากจนลุกลามถึงท่อปัสสาวะ

สารบ่งชี้ PSA ในเลือด

อาจขึ้นสูงเล็กน้อยตามขนาดต่อมหรือการอักเสบ

มักมีแนวโน้มสูงขึ้นต่อเนื่องและผิดสัดส่วน

การแพร่กระจาย

ไม่แพร่กระจายไปอวัยวะอื่น

แพร่กระจายเข้าสู่ต่อมน้ำเหลืองและกระดูกได้


ปัสสาวะขัดแบบไหน ส่อแววเนื้อร้าย?

เหตุผลที่ทำให้การแยกระหว่าง ต่อมลูกหมากโตกับมะเร็งต่อมลูกหมาก ทำได้ยากด้วยความรู้สึกของตนเอง อยู่ที่ตำแหน่งทางกายวิภาคของต่อมลูกหมาก

1. กลุ่มอาการทางเดินปัสสาวะส่วนล่างในโรคต่อมลูกหมากโต

เนื่องจากเนื้อเยื่อของต่อมลูกหมากโตมักขยายตัวในบริเวณ Transition Zone ซึ่งล้อมรอบท่อปัสสาวะส่วนต้น จึงส่งผลให้เกิดการกดทับท่อปัสสาวะอย่างรวดเร็ว ก่อให้เกิดกลุ่มอาการ LUTS ได้แก่:

  • ปัสสาวะไม่พุ่ง สายปัสสาวะแผ่วลง หรือไหลสะดุดเป็นช่วงๆ

  • ต้องเบ่งหรือใช้เวลานานก่อนที่ปัสสาวะจะเริ่มไหล

  • ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะเวลากลางคืน ตื่นเกิน 2 ครั้งขึ้นไป

  • รู้สึกปัสสาวะไม่สุด คล้ายยังมีน้ำตกค้างในกระเพาะปัสสาวะ

2. ทำไมมะเร็งต่อมลูกหมากระยะแรกถึง "ไร้เสียงเตือน"?

ในทางตรงกันข้าม มะเร็งต่อมลูกหมากส่วนใหญ่ (มากกว่า 70%) ก่อตัวขึ้นที่บริเวณ Peripheral Zone ซึ่งเป็นขอบนอกของต่อมลูกหมาก ห่างจากท่อปัสสาวะ ดังนั้นในระยะเริ่มต้น เซลล์มะเร็งจะไม่กดเบียดท่อปัสสาวะ ทำให้ผู้ป่วยไม่มีอาการปัสสาวะติดขัด และยังใช้ชีวิตได้ตามปกติทุกประการ จนกระทั่งก้อนมะเร็งขยายใหญ่จนลุกลามเข้ามาถึงท่อปัสสาวะ หรือเริ่มแพร่กระจายไปยังอวัยวะข้างเคียง จึงจะเริ่มแสดงอาการผิดปกติออกมา

4 สัญญาณเตือนอันตรายที่ไม่ควรมองข้าม

หากท่านหรือคนใกล้ชิดมีอาการดังต่อไปนี้ ถือเป็นสัญญาณเตือนที่ควรรีบพบแพทย์ผู้ชำนาญการด้านระบบทางเดินปัสสาวะโดยด่วน:

  1. มีเลือดปนในปัสสาวะหรือน้ำอสุจิ: แม้การติดเชื้อหรือการอักเสบจะทำให้มีเลือดออกได้ แต่นี่คือสัญญาณทางคลินิกที่ไม่ควรมองข้าม

  2. อาการปวดหน่วงบริเวณอุ้งเชิงกรานหรือกระดูก: โดยเฉพาะอาการปวดหลังส่วนล่าง ปวดสะโพก หรือปวดต้นขาที่ไม่สัมพันธ์กับกล้ามเนื้ออักเสบ ซึ่งอาจบ่งชี้ถึงการแพร่กระจายเข้าสู่แนวกระดูก

  3. กลั้นปัสสาวะไม่ได้ฉับพลัน หรือปัสสาวะไม่ออกอย่างกะทันหัน: ภาวะปัสสาวะคั่งเฉียบพลันจากการอุดกั้น

  4. น้ำหนักลดฮวบโดยไม่ทราบสาเหตุ ร่วมกับอ่อนเพลียเรื้อรัง: สัญญาณของโรคระยะลุกลาม

ต่อมลูกหมากโต สามารถกลายพันธุ์เป็นมะเร็งได้หรือไม่?

คำถามที่สร้างความวิตกกังวลให้ผู้ป่วยมากที่สุดคือ "ถ้าเป็นต่อมลูกหมากโต จะกลายเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากหรือไม่?"

ข้อเท็จจริงทางการแพทย์: โรคต่อมลูกหมากโต (BPH) ไม่สามารถ กลายพันธุ์เป็นโรคมะเร็งต่อมลูกหมากได้ ทั้งสองโรคเป็นพยาธิสภาพคนละชนิด และเกิดจากกลไกของเซลล์ที่ต่างกันอย่างชัดเจน

อย่างไรก็ดี สิ่งที่ต้องพึงระวังคือ ผู้ชายสามารถเป็นทั้งต่อมลูกหมากโต และมะเร็งต่อมลูกหมากพร้อมกันได้ ผู้ป่วยหลายรายอาจคิดว่าอาการปัสสาวะขัดของตนเป็นเพียงต่อมลูกหมากโต จึงไม่ได้เข้ารับการตรวจคัดกรองอย่างละเอียด ทำให้ไม่ทราบว่ามีเซลล์มะเร็งแฝงตัวอยู่บริเวณขอบนอกของต่อมลูกหมากร่วมด้วย

FAQs : คำถามที่พบบ่อยต่อมลูกหมากโตกับมะเร็งต่อมลูกหมาก อาการแยกกันอย่างไร?

Q: ถ้าไม่มีอาการปัสสาวะผิดปกติเลย จำเป็นต้องตรวจต่อมลูกหมากไหม?

A: จำเป็น โดยเฉพาะผู้ชายที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป หรือผู้ที่มีประวัติคนในครอบครัวสายตรง (พ่อ พี่ชาย น้องชาย) เป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก ควรเริ่มตรวจคัดกรองตั้งแต่อายุ 45 ปี เนื่องจากมะเร็งต่อมลูกหมากในระยะแรกเริ่มมักไม่แสดงอาการทางคลินิกใดๆ

Q: ค่า PSA สูง แปลว่าเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากเสมอไปหรือไม่?

A: ไม่เสมอไป ภาวะต่อมลูกหมากโต การติดเชื้อในระบบทางเดินปัสสาวะ หรือการมีเพศสัมพันธ์ก่อนตรวจเลือด ล้วนทำให้ค่า PSA พุ่งสูงขึ้นชั่วคราวได้ การแปลผลต้องได้รับการวินิจฉัยร่วมกับประวัติและการตรวจร่างกายโดยแพทย์ผู้ชำนาญการ

Q: ต่อมลูกหมากโตรักษาหายขาดได้หรือไม่?

A: ต่อมลูกหมากโตสามารถรักษาและควบคุมอาการได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยมีตั้งแต่การปรับพฤติกรรม การใช้ยาลดขนาดต่อมลูกหมาก เป็นการผ่าตัดด้วยวิธีต่างๆ ได้แก่ การดึงรั้งต่อมลูกหมาก (Urolift) การสลายต่อมลูกหมากด้วยไอน้ำ (REZUM) ไปจนถึงการผ่าตัดส่องกล้องเพื่อขูดต่อมลูกหมาก (TURP) หรือการใช้เลเซอร์ ซึ่งช่วยให้กลับมาปัสสาวะได้คล่องตัวและเพิ่มคุณภาพชีวิตอย่างชัดเจน

บริการดูแลและตรวจวินิจฉัยโดยอาจารย์แพทย์ ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์

สุขภาพของระบบทางเดินปัสสาวะไม่ควรรอให้โรคลุกลามจนสูญเสียคุณภาพชีวิต ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์ พร้อมส่งมอบบริการการรักษาโดยอาจารย์แพทย์ผู้ชำนาญการเฉพาะทางด้านศัลยศาสตร์ระบบปัสสาวะ ด้วยบริการระดับพรีเมียมที่เข้าถึงได้ ผสานเทคโนโลยีการตรวจคัดกรองที่ทันสมัย เพื่อให้คุณและคนที่คุณรักได้รับการตรวจวินิจฉัยที่ถูกต้อง รวดเร็ว และวางแผนการรักษาที่ตรงจุดอย่างปลอดภัย

ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ ส่งมอบบริการการรักษาโดยอาจารย์แพทย์ ด้วยบริการระดับพรีเมียมที่เข้าถึงได้ มุ่งเน้นการตรวจวินิจฉัยและวางแผนดูแลสุขภาพเชิงลึก เพื่อความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตที่มั่นคงในระยะยาว


แชร์