
นิ่วในไต สัญญาณปวดเตือนภัยเงียบ
นิ่วในไต สัญญาณปวดเตือนภัยเงียบ และแนวทางรักษาที่ต้องรู้ก่อนไตวาย-ติดเชื้อในกระแสเลือด
อาการปวดเอวหรือปวดหลังแบบเฉียบพลัน อาจเป็นสัญญาณเตือนของ โรคนิ่วในไต ที่ไม่ควรมองข้าม เนื่องจากเกิดจากการตกผลึกของแร่ธาตุและเกลือในปัสสาวะจนรวมตัวเป็นก้อนนิ่วภายในไต ซึ่งอาจเคลื่อนลงไปอุดกั้นบริเวณท่อไต ส่งผลให้เกิดอาการปวดบิดเกร็งรุนแรงบริเวณบั้นเอวหรือสีข้าง และอาจร้าวลงไปยังหน้าท้องส่วนล่าง ขาหนีบ หรืออวัยวะเพศ นอกจากนี้ หากปล่อยให้ก้อนนิ่วอุดตันทางเดินปัสสาวะเป็นเวลานาน อาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนรุนแรง เช่น กรวยไตอักเสบติดเชื้อเฉียบพลันและภาวะไตวายได้ การสังเกตอาการนิ่วในไตและเข้ารับการตรวจวินิจฉัยอย่างถูกต้องตั้งแต่ระยะเริ่มต้น จึงมีความสำคัญต่อการวางแผนรักษาและป้องกันภาวะแทรกซ้อนในระยะยาว
นิ่วในไต เกิดจากอะไรและอยู่ตรงไหน?
นิ่วในไต อยู่ใน ระบบทางเดินปัสสาวะ เกิดจากการตกผลึกของแร่ธาตุและเกลือในปัสสาวะ เช่น แคลเซียมออกซาเลต, กรดยูริก หรือฟอสเฟต เมื่อร่างกายดื่มน้ำน้อย ปัสสาวะเข้มข้น ผลึกเหล่านี้จะเกาะตัวกันเป็นก้อนแข็งในเนื้อไต กรวยไต หรือหลุดลงมาอุดกั้นที่ท่อไต
ลักษณะอาการปวดจำเพาะของนิ่วในไต
ตำแหน่งปวด: มักเริ่มปวดที่ บั้นเอวด้านหลังหรือข้างลำตัว ใต้ซี่โครง (ด้านใดด้านหนึ่งตามข้างที่เป็นนิ่ว)
ทิศทางการร้าว: อาการปวดจะ ร้าวลงมาทางหน้าท้องส่วนล่าง ขาหนีบ หรืออวัยวะเพศ
ลักษณะความปวด: ปวดบิดเกร็งรุนแรงเป็นพัก ๆ เปลี่ยนท่าทาง นั่ง นอน ยืน ก็ไม่ทุเลา
อาการร่วม: ปัสสาวะเป็นเลือด (มีสีชมพู แดง หรือสีน้ำล้างเนื้อ), ปัสสาวะขัด แสบ ลำบาก หรือปัสสาวะกะปริดกะปรอย
อย่างไรก็ตาม นิ่วในไตจำนวนมาก ไม่แสดงอาการ และในบางกรณีสามารถขยายขนาดจนสูญเสียการทำงานของไตข้างนั้นได้ในระยะยาว จึงควรตรวจสุขภาพเป็นประจำ

สัญญาณเตือนภาวะแทรกซ้อนวิกฤต ที่ต้องมาโรงพยาบาลทันที
หากปล่อยให้ก้อนนิ่วอุดตันทางเดินปัสสาวะเป็นเวลานาน จะส่งผลให้เกิดอันตรายร้ายแรง หากพบอาการเหล่านี้ควรรีบพบแพทย์โดยด่วน:
สัญญาณอันตรายจากนิ่วในไต: ไข้สูง หนาวสั่น ปัสสาวะขุ่นมีกลิ่นเหม็น ปัสสาวะไม่ออก ซึ่งบ่งชี้ถึงภาวะ กรวยไตอักเสบติดเชื้อเฉียบพลัน และเสี่ยงต่อภาวะไตวายถาวร
ข้อมูลเกี่ยวกับ นิ่วในไต: ตำแหน่งที่พบ อาการ การวินิจฉัย และแนวทางรักษา
ปัจจัยเปรียบเทียบ | นิ่วในไต (Kidney Stones) |
|---|---|
ระบบอวัยวะ | ระบบทางเดินปัสสาวะ (Urinary System) |
ตำแหน่งที่พบ | กรวยไต, ท่อไต, กระเพาะปัสสาวะ |
ตำแหน่งปวดหลัก | บั้นเอวด้านหลัง, สีข้าง |
ทิศทางการร้าว | ร้าวลงหน้าท้องน้อย, |
สิ่งกระตุ้นอาการ | การขาดน้ำ, นิ่วเคลื่อนตัวไปอุดกั้นท่อไต |
อาการร่วมเด่นชัด | ปัสสาวะเป็นเลือด, ปัสสาวะแสบขัด |
การตรวจวินิจฉัย | CT Scan (KUB) หรือ อัลตราซาวด์ระบบทางเดินปัสสาวะ |
หลักการรักษา | กำจัดเฉพาะก้อนนิ่ว |
สลาย ส่องกล้อง หรือผ่าตัด?
แนวทางการรักษาขึ้นอยู่กับขนาด ตำแหน่ง และภาวะแทรกซ้อนของผู้ป่วยแต่ละราย โดยวิทยาการแพทย์ในปัจจุบันมุ่งเน้นการรักษาที่เจ็บน้อยและใช้ระยะเวลาพักฟื้นสั้น
วิธีการรักษานิ่วในไต
การเฝ้าระวัง : สำหรับนิ่วขนาดเล็กมาก (น้อยกว่า 4-5 มิลลิเมตร) ที่ไม่มีการอุดกั้น แพทย์อาจแนะนำให้ดื่มน้ำมากๆ ร่วมกับการติดตามด้วยเอกซ์เรย์หรืออัลตราซาวน์เป็นระยะ เพื่อดูการเปลี่ยนแปลง
การสลายนิ่วด้วยคลื่นกระแทก : ใช้คลื่นเสียงความถี่ต่ำยิงเข้าไปสลายนิ่วให้แตกเป็นเม็ดทรายขนาดเล็ก เหมาะกับนิ่วในไตขนาดไม่เกิน 1.5-2 เซนติเมตร โดยไม่ต้องมีแผลผ่าตัด
การส่องกล้องสลายนิ่วผ่านท่อไต : ส่องกล้องขนาดเล็กผ่านท่อปัสสาวะขึ้นไปยังท่อไตหรือไต แล้วใช้เลเซอร์ยิงทำลายก้อนนิ่วให้แตกละเอียด ไร้แผลเปิดทางหน้าท้อง
การเจาะรูส่องกล้องสลายนิ่วผ่านผิวหนัง : สำหรับนิ่วขนาดใหญ่หรือมีกิ่งก้าน โดยเปิดแผลขนาดเล็กประมาณ 1 เซนติเมตรบริเวณบั้นเอวเพื่อส่องกล้องเข้าไปกรอนิ่วโดยตรง
FAQ : คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับโรคนิ่วในไต
Q1: นิ่วในไต สามารถกลายเป็น นิ่วในถุงน้ำดี ได้หรือไม่?
A: ไม่ได้ ทั้งสองโรคอยู่คนละระบบอวัยวะ และไม่สามารถเคลื่อนที่ข้ามหากันได้ นิ่วในไตอยู่ในระบบทางเดินปัสสาวะ ส่วนนิ่วในถุงน้ำดีอยู่ในระบบทางเดินอาหารและน้ำดี การเป็นนิ่วในอวัยวะหนึ่ง ไม่เพิ่มความเสี่ยงในการเป็นนิ่วในอีกอวัยวะหนึ่ง
การดูแลรักษาและส่งมอบบริการ ณ ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์
การวินิจฉัยตำแหน่งของก้อนนิ่วอย่างแม่นยำ และการเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมเฉพาะบุคคล ต้องอาศัยการประเมินอย่างละเอียดจากทีมแพทย์ ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์ มุ่งเน้นการส่งมอบบริการการรักษาโดยอาจารย์แพทย์และแพทย์ผู้ชำนาญการเฉพาะทาง พร้อมด้วยเครื่องมือการตรวจวินิจฉัยรังสีวิทยา และเทคโนโลยีการผ่าตัดผ่านกล้องแผลเล็ก เพื่อให้ผู้รับบริการได้รับการดูแลรักษาตามมาตรฐานวิชาชีพเวชกรรม ด้วยบริการระดับพรีเมียมที่เข้าถึงได้
หากท่านหรือคนใกล้ชิดมีอาการปวดท้องรวน บั้นเอว หรือแน่นใต้ชายโครงขวา สามารถติดต่อเพื่อนัดหมายตรวจคัดกรองความผิดปกติได้ที่ แผนกศัลยกรรมและระบบทางเดินปัสสาวะ ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์
ศูนย์การแพทย์ธรรมศาสตร์ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ ส่งมอบบริการการรักษาโดยอาจารย์แพทย์ ด้วยบริการระดับพรีเมียมที่เข้าถึงได้ มุ่งเน้นการตรวจวินิจฉัยและวางแผนดูแลสุขภาพเชิงลึก เพื่อความปลอดภัยและคุณภาพชีวิตที่มั่นคงในระยะยาว





